Wt/zea/vaolle

< Wt‎ | zea
Wt > zea > vaolle

Zeêuws Edit

Etymologie Edit

Over Middelnederlands vallen en Oudnederlands fallan van Oergermaons *fallaną. Dienkelijk van d'Indo-Europese wortels *h₂po ‘af’ en *h₃elh₁- 'vaolle'; d'r bin in d'Indo-Europese taelen meê woôrden die-a zò gevurmd bin of kunne weze. Verwant zou dan onder meê Latijns delēre 'verwoeste' weze.

Omschrievienge Edit

vaolle Goerees, Schouwen-Duvelands, Tools in Fluplands, Walchers, as zelfstandig naemwoôrd ok Land-van-Axels

  1. nae beneje bewege deu de zwaertekracht
  2. uutwerke (van diengen die 'n mens nie onder controle ei)
    • ʼk At vanmurge 'tzelfde as gister, mae noe vaolt 't toch beter
    • Mae zieë of dat grapje bie 'eur ok zò goed vaolt.
  3. uutkomme op
  4. zelfstandig naemwoôrd v strop of iezdere klemme vò dieren te vangen
  5. vaollend luuk om dieren of boeven 't ontsnappen te stoppen
  6. vierkante kleppe voôran 'n boerenbroek
  7. opgenaoid stik in 'n kleêd of 'n keus, wat-a uutgeleid kan ore as de bezitter groeit of dikker oort
  8. vaollegat, ziesplitje in 'n boerekeus
  9. geploôid stoffen stik an 'n schouwe

Uutspraek Edit

[vɑˑlə]

Verbugienge Edit

meêrvoud vaollen, verkleinwoôrd vaolletje

Vervoegienge Edit

infinitief vaolle(n)
gerundium te vaollen(e)
tegewoordigen tied ik vaol(le) oôns vaolle(n)
jie vaol(t) (vaolle) julder vaolle(n)
'ie vaol(t) 'ulder vaolle(n)
flejen tied ik, jie, 'ie viel oôns, julder, 'ulder viele(n)
gebieënde wieze vaol(t)
onvoltoôid deêlwoôrd vaollende
voltoôid deêlwoôrd ei en is (g)evaolle(n)
Ziet vò details en verschillen tussen de Zeêuwse dialecten 't artikel Zeêuwse grammaotica op Wikipedia.
Afleiiengen

Saemenstelliengen Edit

werkwoôrd
zelfstandig naemwoôrd

Uutdruksels Edit

  • vaolle op iemand
    1. iemand altoos moete 'ebbe
    2. anstoôt neme an iemand (ok van diengen gezeid)
    3. j'n eige toet eên angetrokke voele (uut 't 'Ollands)
  • valle je mande! vaert mindere (in de beugvisserie) Flakkees
  • Dae vaol nie van, daer is niks mins van te zeien.
  • vaollende ziekte, epilepsie
  • Vaolt 'r vò mien niks van de karre?, is t'r ok wat vò mien bie?

Dialectvarianten Edit

Opmerkienge: 'n ouwe korte a vò 'n -l ei vee nuances. De spellienge bluuft daerom 'n bitje zoekwerk en vò meêr as eên oplossienge vatbaer.

Aore spelliengen Edit

  • vaole, vaːle Woordenboek der Zeeuwse Dialecten ('t Woordenboek gebruukt die in 't lemma; welken vò wat is nie glad dujelijk)

Ontlêniengen in aore taelen Edit

Ziet ok Edit

Vertaeliengen Edit

Bronnen Edit

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 1030-1, V
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 231
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'vallen'