Wt/zea/leven

< Wt‎ | zea
Wt > zea > leven

ZeêuwsEdit

EtymologieEdit

Substantivêriengen van leve; ziet dae. Leven as zelfstandig naemwoôrd is allêne bekend in de West-Germaonse taelen (continentaol en Fries, dat leste dienkelijk onder invloed van de naebertaelen). Leven is de zin van 'laweit' liek te kommen van d'n Dag des Oôrdeêls, as t'r 'n donderend geraes 'eêrst en aolle doôien toet leven gewekt ore.

OmschrieviengeEdit

leven zelfstandig naemwoôrd o

  1. D'n tied da je leeft
    • Bie leven eit 'n aolles beter zien ore.
  2. De wieze daerop je leeft
    • Zò'n leven moe je toch nie 'ebbe eej!
  3. 't leven van eên mens
    • De Ramp van '53 ei nie minder as 1835 levens geëist.
  4. (oneigelijk) min of meêr afgeslote tiedspanne in 'n leven
    • In 'n vorrig leven was ik boer, mae sind da'k bin uutgekocht weun ik in Middelburg.
  5. in sommige computerspelletjes: 'n beurte da je mag spele vòda je echt af bin
    • ʼk È nog drie levens, daemee kan 'k wè toet 't ende uutzienge.
  6. laweit
    • Het lig een bitje an stemming en omstandigheden en 't mô nie te vee leven maeke. Luus'tre ni de stilte da's ok êêl mooi. (Engel Reinhoudt in Liedjes van het Zeeuwse land, saemenwerkende Zeêuwse boek'andels, Zurrikzeê/Goes/Vlissienge, 1996: blz. 6</ref>
  7. leve werkwoôrd
    • in Zeêuws-Vlaendere en op oôstelijk Zuud-Beveland: de geweunen infinitief
    • rest: 't gerundium (te-vurm)

UutspraekEdit

[ˈleɪvən], [ˈleːvən]

VerbugiengeEdit

levens meêrvoud, leventje verkleinwoord

VervoegiengeEdit

Ziet bie leve.

SaemenstelliengenEdit

UutdrukselsEdit

  • ʼt Ouwe leven, d'n ouwe toestand, van vòda je probeêrde 't te verbeteren
  • om 't leven nie, glad nie
  • van m'n leven, oôit; dikkelder in ontkennienge van m'n leven nie
  • in 't leven, toet in de details, gezeid van mensen die op d'r fermielje lieke, bevòbbeêld Arjaon is in 't leven z'n vaoder.

DialectvariantenEdit

  • leve as zelfstandig naemwoôrd allêne Burgerzeêuws, oôstelijk Flakkees en oôstelijk Toôls, as werkwoôrd normaol op d'Eilanden

Ontlêniengen in aore taelenEdit

VertaeliengeEdit

BronnenEdit

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 539
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 160
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'leven'