Wt/zea/piele

< Wt‎ | zea
Wt > zea > piele

Zeêuws

edit

Etymologie

edit
projectiel

Van Latijn pīlum, 'sperre'. Moet a in de Romeinsen tied 't in'eêmse *arhu (Oergermaons *arhwō) vervange è.

piemel

'tzelfde woôrd as 't projectiel, deu beêldspraek. Dat 't Nederlands pijl nessens piel kent is mae schien: de standaerdtaele moet dit woôrd uut 'n streektaele overgenome è.

endekuken

Volgens aolle dialectwoôrdenboeken nae de lokroep.

Omschrievienge

edit

piele
piele

  1. zelfstandig naemwoôrd gepunt, mee 'n boge afgeschote projectiel, vroeger in d'n oôrlog en de jacht gebruukt, noe allêne nog in de sport (gaoischieten enz.)
  2. zelfstandig naemwoôrd 'n sprietje gos
  3. zelfstandig naemwoôrd penis, pik
  4. zelfstandig naemwoôrd 'n punt ergest an, vroeger dikkels de lont/kous van 'n eulielampe
  5. zelfstandig naemwoôrd 'n symbool mee 'n wiezende punt, somties dujelijk, meêsta wat vaeger liekende op 'n piele (bet. 1)
  6. werkwoôrd mee 'n piele (bet. 4) brande
  7. werkwoôrd klôte, ergest nauwgezet en nie nae tevreden'eid mee an de gang weze

pie:le

  1. zelfstandig naemwoôrd endekuken
  2. tussenwerpsel roep om die te lokken (bie 't voeren, maer ok bie 't stropen)

Uutspraek

edit
beteikenis 1 t/m 7

[ˈpilə]

beteikenis 8 en 9

[ˈpi(ː)lə]

Verbugienge

edit

pielen meêrvoud; pieltje, pieletje verkleinwoôrd

afleiiengen

Vervoegienge

edit
infinitief piele(n)
gerundium te pielen(e)
tegewoordigen tied ik piel oôns piele(n)
jie piel(t) (piele) julder piele(n)
'ie piel(t) 'ulder piele(n)
flejen tied ik, jie, 'ie pielde(n) oôns, julder, 'ulder pielde(n)
gebieënde wieze piel(t)
onvoltoôid deêlwoôrd pielende
voltoôid deêlwoôrd ei (g)epield
Ziet vò details en verschillen tussen de Zeêuwse dialecten 't artikel Zeêuwse grammaotica op Wikipedia.

Saemenstelliengen

edit

piele

pie:le

Uutdruksels

edit

pie:le

  • nae de pieletjes, kapot

Varianten

edit
projectiel, of figuurlijke zin
ennetje of lokroep daevò
werkwoôrd
  • pielen in Zeêuws-Vlaendere en op oôstelijk Zuud-Beveland

Aore spelliengen

edit

pieːle Woordenboek der Zeeuwse Dialecten (bet. 8 en 9)

Ontlêniengen in aore taelen

edit

Opmerkienge: dikkels is 't 'Ollandse pijl uutgeleênd, ok in taelen daer-a je de Zeêuwse vurm zou verwachte.

Vertaeliengen

edit

Bronnen

edit
  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 710-1, 713
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'pijl'