Wt/kbd/хадэ

< Wt‎ | kbdWt > kbd > хадэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

ЭТИМОЛОГИЕEdit

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭEdit

  • IPA ['xɑ:dɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭEdit

  • [хад] + -э

СКЛОНЕНЭ

Закъуэ бжьыгъэ Куэд бжьыгъэ
Мыбелджылы Белджылы Мыбелджылы Белджылы
Именительнэ: хадэ хадэр -- хадэхэр
Эргативнэ: хадэ хадэм -- хадэхэм
Послеложнэ: хадэкӀэ хадэмкӀэ хадэхэкӀэ хадэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ: хадэу хадэрауэ хадэхэу хадэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

  1. ХадэхэкӀ зытеса щӀыпӀэ (нэхъыбэрэ псэупӀэм и гъунэгъуу).
  2. Пхъэщхьэмыщхьей е нэгъуэщӀ жыг лъэпкъ Ӏэрысэхэр щыгъэкӀа щӀыпӀэ.
  3. Хъарбыз, хъэуан с. ху. зытеса щӀыпӀэ.

ЩАПХЪЭХЭРEdit

  • Хъуэжэ зыкъом къричауэ бжьыныр зейм къилъагъури хадэм къихьащ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

  • Хадэр пщӀэн.
  • Хадэ гъэкӀын.
  • Жыг хадэ.
  • Хъарбыз хадэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ
  • хадэ: 1. vegetable garden 2. orchard 3. melon or pumpkin patch
  • Хадэр пщӀэн: to weed the garden
  • Хадэ гъэкӀын: to grow a garden
  • Жыг хадэ: an orchard
  • Хъарбыз хадэ: a watermelon patch
УРЫСЫБЗЭEdit
  • хадэ: 1. огород 2. сад 3. бахча
  • Хадэр пщӀэн: полоть огород
  • Хадэ гъэкӀын: растить сад/огород
  • Жыг хадэ: (фруктовый) сад
  • Хъарбыз хадэ: бахча (с арбузами)

БИБЛИОГРАФИЕEdit

  • Апажэ М. Л., КӀуэкӀуэ Ж. Н. Адыгэ-урыс псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2008.
  • БищӀо Б. Ч. Адыгэбзэм и псалъэгъэнахуэ. Налшык: «Эльбрус», 2015.
  • БищӀо Б. Ч., Къумыкъу Д. М., ТӀымыжь Хь. Т. ЕджапӀэхэм папщӀэ урыс-адыгэ псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2013.
  • Джаурджий Хь. З., Сыкъун Хь. Хь. Урыс-адыгэ школ псалъалъэ. Налшык: «Нарт», 1991.
  • Къэбэрдей АССР-м и министрхэм я советым деж щыӀэ Къэбэрдей научно-исследовательскэ институт. Къардэн Б. М., БищӀэу А. Т. Урыс-къэбэрдей-шэрджэс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1955
  • Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и министрхэм я советым и деж щыӀэ Къэбэрдей-балъкъэр научно-исследовательскэ институт. Апажэ М. Л., Багъ Н. А., Багъ П. М., Балъкъэр Б. Хь, КӀуэкӀуэ Ж. Н., ЖьэкӀэмыхъу Хь. Хь., Урыс Хь. Щ. Къэбэрдей-урыс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1957
  • Россием щӀэныгъэхэмкӀэ и академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щӀэныгъэ центрым гуманитарнэ къухутэныгъэхэмкӀэ и институт. Адыгэбзэ псалъалъэ. Москва: «Дигора», 1999.
  • Табухов Х. К. Толковый русско-кабардино-черкесский словарь. Нальчик: Издательлский центр «Эль-Фа», 2006.
  • Шэрджэс Алий. Яхуэмыфащэу лъэныкъуэ едгъэза псалъэхэр. Адыгэ псалъэгъэнахуэм щӀыгъужыпхъэхэр. Налшык: Изд. КБИГИ, 2009.