Wt/kbd/лъапэ

< Wt‎ | kbd
Wt > kbd > лъапэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

ЭТИМОЛОГИЕEdit

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭEdit

  • IPA ['ɬɑ:pɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭEdit

  • [лъ] + -а + [п] + -э

СКЛОНЕНЭ

Закъуэ бжьыгъэ Куэд бжьыгъэ
Мыбелджылы Белджылы Мыбелджылы Белджылы
Именительнэ: лъапэ лъапэр -- лъапэхэр
Эргативнэ: лъапэ лъапэм -- лъапэхэм
Послеложнэ: лъапэкӀэ лъапэмкӀэ лъапэхэкӀэ лъапэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ: лъапэу лъапэрауэ лъапэхэу лъапэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

  1. Лъэтхьэмпэм и гупэ Ӏыхьэ нэхъ лъахъшэр.
  2. Вакъэм, лъэпэдым и пэ.
  3. Мэзымрэ губгъуэмрэ шызэпылъ щӀыпӀэ.
  4. И гуащӀэдэкӀым и хъер бгъэдыхьэжын.
  5. ПӀэ лъапэ.

ЩАПХЪЭХЭРEdit

  • Пщыкъан лъапэкӀэ тету.. щӀэкӀыжащ. Къашыргъэ ХьэпащӀэ
  • Хэт илъэгъуа адыгэ джэгу.. хатӀэу, я лъапэр япхъуатэу. ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
  • Шырыкъу лъапэкӀэ бжэр къыӀуиудри лӀы гуэр къыщӀыхьащ. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
  • Бажэхэмрэ дыгъужьхэмрэ къызэхуэсри.. Ӏуащхьэ лъапэм къетӀысэкӀащ. КӀэрашэ Тембот
  • ЩакӀуэм мэз лъапэм пщыӀэ щищӀри щӀэтӀысхьащ. Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ, сборник
  • [Бэчмырзэ] нэху игъэщырт.. пӀэ лъапэм тесу, и нитӀыр и къуэ закъуэм темыкӀыу. Шортэн Аскэрбий

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

  • Ӏуащхьэмахуэ лъапэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ
  • лъапэ: 1. forefoot, forwardmost part of the foot 2. toe (of footwear, stockings) 3. the edge of the forest 4. see sth (for example the results of your labour) 5. foot (of the bed)
  • Ӏуащхьэмахуэ лъапэ: the foot of Elbrus
УРЫСЫБЗЭEdit
  • лъапэ: 1. передняя часть ступни, носок 2. носок (обуви, чулка) 3. опушка 4. увидеть что-л. (напр. результаты своего труда) 5. изножье
  • Ӏуащхьэмахуэ лъапэ: подножие Эльбруса

БИБЛИОГРАФИЕEdit

  • Апажэ М. Л., КӀуэкӀуэ Ж. Н. Адыгэ-урыс псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2008.
  • БищӀо Б. Ч. Адыгэбзэм и псалъэгъэнахуэ. Налшык: «Эльбрус», 2015.
  • БищӀо Б. Ч., Къумыкъу Д. М., ТӀымыжь Хь. Т. ЕджапӀэхэм папщӀэ урыс-адыгэ псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2013.
  • Джаурджий Хь. З., Сыкъун Хь. Хь. Урыс-адыгэ школ псалъалъэ. Налшык: «Нарт», 1991.
  • Къэбэрдей АССР-м и министрхэм я советым деж щыӀэ Къэбэрдей научно-исследовательскэ институт. Къардэн Б. М., БищӀэу А. Т. Урыс-къэбэрдей-шэрджэс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1955
  • Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и министрхэм я советым и деж щыӀэ Къэбэрдей-балъкъэр научно-исследовательскэ институт. Апажэ М. Л., Багъ Н. А., Багъ П. М., Балъкъэр Б. Хь, КӀуэкӀуэ Ж. Н., ЖьэкӀэмыхъу Хь. Хь., Урыс Хь. Щ. Къэбэрдей-урыс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1957
  • Россием щӀэныгъэхэмкӀэ и академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щӀэныгъэ центрым гуманитарнэ къухутэныгъэхэмкӀэ и институт. Адыгэбзэ псалъалъэ. Москва: «Дигора», 1999.
  • Табухов Х. К. Толковый русско-кабардино-черкесский словарь. Нальчик: Издательлский центр «Эль-Фа», 2006.
  • Шэрджэс Алий. Яхуэмыфащэу лъэныкъуэ едгъэза псалъэхэр. Адыгэ псалъэгъэнахуэм щӀыгъужыпхъэхэр. Налшык: Изд. КБИГИ, 2009.