Wt/ceb/Batadilang Binisaya

< Wt‎ | cebWt > ceb > Batadilang Binisaya

Liso nga PulongEdit

Ang liso nga pulong o base word dunay tulo ka matang.

PungalanEdit

tawo
babaye
bata
lalaki
maestro
iro
iring
balay

PunglihokEdit

barog
lingkod
higda
kaon
inom
tulog

PangmatangEdit

gwapa
nindot
puti
pula
itom
asul
tam-is
pait
tab-ang
parat
baho
humot

PadayagEdit

Makahimo ka og padayag inig sumpaysumpayon mo ang mga lisong pulong, mga tigpaila, ug mga langgikit. Ang padayag dunay hisgot ug dunay gihisgotan.

GihisgotanEdit

Ang gihisgotan ubayan sa tigpaila nga si o kaha ang. Bisan unsang liso nga pulong mahimong maoy gihisgotan kon giubayan kini sa tigpaila nga si o kaha ang.
Pananglaitan:
ang tawo
ang babaye
ang bata
ang lalaki
ang maestro
ang iro
ang iring
ang balay
si Agnes
si Mario
si Jose
si Tatay
si Nanay
si Inday

HisgotEdit

Ang hisgot puydeng punglihok, punglihok, o kaha pangmatang. Walay nag-ubay niini nga tigpaila. Kon isumpay ang gihisgotan sa hisgot, usa na kini ka padayag.
Pananglitan:

puti + ang tawo Puti ang tawo.
gwapa + ang babaye Gwapa ang babaye.
itom + ang bata Itom ang bata.
maestro + ang lalaki Maestro ang lalaki.
barog + ang maestro Barog ang maestro.
itom + ang iro Itom ang iro.
puti + ang iring Puti ang iring.
asul + ang balay Asul ang balay.
babaye + si Agnes Babaye si Agnes.
bata + si Mario Bata si Mario.
iro + si Jose Iro si Jose.
maestro + si Tatay Maestro si Tatay.
gwapa + si Nanay Gwapa si Nanay.
lingkod + si Inday Lingkod si Inday.

Langgikit ug PunglihokEdit

Ang punglihok nga walay langgikit usa ka sugo. Kapuslan lang kini isip tinuod nga punglihok kon sumpayan og langgikit sa lihok. Duha ra ka aspeto ang langgikit sa lihok - talihimo ug talihuman.

Talihimo ang aspeto - kon plano pa lang ug wala pa masugdi o kaha nasugdan na apan giplanong kanunayan og subli.
Talihuman ang aspeto - kon nasugdan na kini ug gipaabot na lang ang pagkahuman o kaha nahuman na.

Lihok nga TinuyoEdit

Ang mga lihok nga tinuyo sumpayan sa langgikit nga mo- kon talihimo kini ug mi- kon talihuman kini.
Pananglitan:

Gupulong Talihimo Talihuman Sanglitanang Padayag
barog mobarog mibarog Mobarog/mibarog ang maestro.
lingkod molingkod milingkod Molingkod/milingkod si Inday.
higda mohigda mihigda Mohigda/mihigda si Tatay.
kaon mokaon mikaon Mokaon/mikaon ang bata.
inom moinom miinom Moinom/miinom ang iro.

Lihok sa PaglungtadEdit

Ang mga lihok sa paglungtad sumpayan sa langgikit nga mag- kon talihimo kini ug nag- kon talihuman kini.
Pananglitan:

Gupulong Talihimo Talihuman Sanglitanang Padayag
barog magbarog nagbarog Magbarog/nagbarog ang maestro.
lingkod maglingkod naglingkod Maglingkod/naglingkod si Inday.
higda maghigda naghigda Maghigda/naghigda si Tatay.
kaon magkaon nagkaon Magkaon/nagkaon ang bata.