Wp/sdh/ئەلفباێ کوردی

< Wp‎ | sdh
Wp > sdh > ئەلفباێ کوردی

ئەلفباێ کوردی ، ئەلفباێگە ک ئەڕا نۊسانن وە زوان کوردی ئێستفادە بوون. تا ئێسە ئەڕا نۊسانن وە کوردی ئەلفبایل جۊراوجۊریگ وەکارهاتیە. ئمڕووژە دو ئەلفبا لە ئەلفبایل تر زوان کوردی گرنگترنː ١-ئەلفباێ لاتینی ٢- ئەلفباێ ئەرەبی.

ئەلفباێ ئەرەبی

edit

لەی ئەلفبا فرەتر ئەڕا نۊسانن وە زاراوەێ کوردی ناوەڕاس لە خوەرھەڵات و باشوور کوردستان و ھەلەێوا ژێرزاراوەێ بادینی لە باشوور کوردستان ئێستفادە کەن. ئەی ئەلفبا ٣٣ پیت دێرێد. ئەی ئەلفبا، لەێواسە:

ئ ا ب پ ت ج چ ح
خ د ر ڕ ز ژ س ش
ع غ ف ڤ ق ک گ ل
ڵ م ن و ۆ وو ھ ە
ی ێ

ئەڕا نۊسانن زاراوەیل کوردیی ھەورامی و کوردیی خوارینیش لە ئەلفباێ ئەرەبی ئێستفادە کەن؛ وەلی ئەی زاراوەیل دو پیت تر «ڏ» (تاویەت وە کوردیی ھەورامی) و «ۊ» (تاویەت وە کوردیی خوارین) وەی ئەلفبا زیاد کردنە.

ئەلفباێ لاتینی

edit

تا ئێسە ئەڕا نۊسانن زوان کوردی وە ئەلفباێ لاتینی لە چەن جوور ئەلفباێ جیاواز ئێستفادە کەن:

ئەلفبای مارۆگولۆڤ-شەمۆ

edit

یەکەمین ئەلفباێ لاتینی کوردی لە ساڵ ١٩٢٨ا وە دەس ئێسهاق مارۆگولۆڤ و ئەرەبێ شەمۆ لە وڵات ئەرمەنستانا ئامادە بیە. ئەی ئەلفبا بریتیە لە:

A a B b C c Є є Ç ç D d E e Ә ә
F f G g Ƣ ƣ H h I i Ь ь J j K k
Ⱪ ⱪ Q q L l M m N n O o P p Ҏ ҏ
R r S s Ş ş T t Ţ ţ U u Y y V v
W w X x Z z Ƶ ƶ Ħ ħ Ә́ ә́

ئەلفبای ھاوار (بەدریخانی)

edit

لە ساڵ ١٩٣٢ا جەلادەت ئەلی بەدرخان لە گۆڤار ھاوارا دەست پێ کرد ئەڕا درس کردن ئەلفباێ لاتینی ترەکێگ ئەڕا زوان کوردی ک وە ئەلفبای ھاوار یا بەدریخانی ئەو ناسیمن و ٣١ پیت دێرێد ک بریتین لە:

A a B b C c Ç ç D d E e Ê ê F f
G g H h I i Î î J j K k L l M m
N n O o P p Q q R r S s Ş ş T t
U u Û û V v W w X x Y y Z z

لەی ئەلفبا فرەتر ئەڕا نۊسانن زاراوەی کرمانجی لە باکوور کوردستانا ئێستفادە کەن.

ئەلفباێ یەکگرتی

edit

ئاکادێمی زوان کوردی (کال) ئەلفباێگ لاتینی وە ناو ئەلفباێ یەکگرتی وە ئامانج یەکبۊن نۊسانن کوردی ئامادە کردیە ک ٣٤ پیت دێرێد:

A a B b C c D d E e É é F f G g
H h I i Í í J j Jh jh K k L l ll
M m N n O o P p Q q R r rr S s
Sh sh T t U u Ú ú Ù ù V v W w X x
Y y Z z

ئەلفباێ سیریلیک

edit

ئەی ئەلفبا بریتیە لە:

А а Б б В в Г г Г' г' Д д Е е Ә ә
Ә' ә' Ж ж З з И и Й й К к К' к' Л л
М м Н н О о Ö ö П п П' п' Р р Р' р'
С с Т т Т' т' У у Ф ф Х х Һ һ Һ' һ'
Ч ч Ч' ч' Ш ш Щ щ Ь ь Э э Ԛ ԛ Ԝ ԝ

ھەڵسەنگاندن ئەلفبایل کوردی

edit
ھاوار (بەدرخانی) یەکگرتی سیریلیک ئەرەبی IPA
تەنیا ئێبتدا ناوەڕاس ئاخر
A,a A,a A,a ا ئا ـا a:
B,b B,b Б,б ب بـ ـبـ ـب b
C,c J,j Щ,щ ج جـ ـجـ ـج d͡ʒ
Ç,ç C,c Ч,ч چ چـ ـچـ ـچ t͡ʃ
D,d D,d Д,д ـد d
E,e E,e Ә,ә ە ئە ـە æ
Ê,ê É,é E,e (Э э) ێ ئێـ ـێـ ـێ e:
F,f F,f Ф,ф ف فـ ـفـ ـف f
G,g G,g Г,г گ گـ ـگـ ـگ ɡ
H,h H,h h,h ھ‎ ھ ـھ ـھ h
(Ḧ,ḧ) (H',h') h’,h’ ح حـ ـحـ ـح ħ
(E' e') Ә’,ә’ ع عـ ـعـ ـع ʕ
I,i I,i Ь,ь ɯ
Î,î Í,í И,и ی ئیـ ـیـ ـی i:
J,j Jh,jh Ж,ж ژ ـژ ʒ
K,k K,k K,k ک کـ ـکـ ـک k
L,l L,l Л,л ل لـ ـلـ ـل l
ll Л’,л’ ڵ ڵــ ـڵـ ـڵ ɬ
M,m M,m M,m م مـ ـمـ ـم m
N,n N,n Н,н نـ ـنـ ـن n
O,o O,o O,o ۆ ئۆ ـۆ o:
P,p P,p П,п پ پــ ـپـ ـپ p
Q,q Q,q Ԛ,ԛ ق قـ ـقـ ـق q
R,r R,r P,p ر ـر ɾ
rr Р’,р’ ڕ ـڕ r
S,s S,s C,c س سـ ـسـ ـس s
Ş,ş Sh,sh Ш,ш ش شـ ـشـ ـش ʃ
T,t T,t T,т ت تـ ـتـ ـت t
U,u U,u Ö,ö و ئو ـو ʊ
Û,û Ú,ú У,у وو ئوو ـوو
Ù,ù (ۊ) (ئۊ) (ـۊ) ʉː
V,v V,v B,в ڤ ڤـ ـڤـ ـڤ v
W,w W,w Ԝ,ԝ و ـو w
X,x X,x X,x خ خـ ـخـ ـخ x
(Ẍ,ẍ) (X',x') Ѓ,ѓ غ غـ ـغـ ـغ ɣ
Y,y Y,y Й,й ی یـ ـیـ ـی j
Z,z Z,z З,з ز ـز z

سەرچەوەیل

edit

ماڵپەڕەیل تر

edit