Wp/blk/ဝေင်ꩻသထွုံႏ

< Wp‎ | blkWp > blk > ဝေင်ꩻသထွုံႏ

ဝေင်ꩻသထွုံႏ (အဲင်းကလေတ်: Thaton) (မန်း: သထုံမြို့)နဝ်ꩻ အဝ်ႏဒျာႏ မျန်မာခမ်းထီ မဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏ သထွုံႏခရဲင်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏသထွုံႏကိုနဝ်ꩻသွူ။ ခရဲင်ႏရွုမ်ꩻ တောမ်ႏ ဝေင်ꩻနယ်ႏရွုမ်ꩻဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏသော့ꩻ ဝေင်ꩻသထွုံႏကိုသွူ။ ဝေင်ꩻသထွုံႏနဝ်ꩻ မျတပိတ်ဖရာꩻ၊ ကောင်လဝဖရာꩻ တောမ်ႏ သထွုံႏကောင်ရွေꩻဖုံႏ အဝ်ႏခံႏခါꩻဆꩻချာထွူ ဆꩻငါနဝ်ꩻ အဝ်ႏတောႏလွေꩻ မုတ္တမပင်ႏလယ်ႏသမုဒ္ဒရာႏတန်နဝ်ꩻသွူ။ သထွုံႏယို မျန်မာခမ်းထီကို ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ပွင်ꩻထန်ႏလွောန်ဒါႏ ခင်ႏလမ်းတဗာႏလဲ့ ရိုꩻလꩻဒျာႏသွူ။ သထွုံႏကိုနဝ်ꩻ စောက်ꩻပအိုဝ်ႏမန်းမဲင်ꩻ တောမ်ႏ လိုꩻခွိုꩻအလင်ဖုံႏ အဝ်ႏအုံညီꩻအဝ်ႏရဝ်းဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။[1]

ဝေင်ꩻသထွုံႏ
တာထွုမ်ႏ (သုဲင်ꩻထွုမ်ႏ)
ဝေင်ꩻ
Skyline of ဝေင်ꩻသထွုံႏ
ဝေင်ꩻသထွုံႏ သည် မျန်မာခမ်းထီ တွင် တည်ရှိသည်
ဝေင်ꩻသထွုံႏ
ဝေင်ꩻသထွုံႏ
မျန်မာခမ်းထီဟံႏပုင်ႏကို ဝေင်ꩻသထွုံႏ
ကိုဩဒိနိတ်: 16°55′N 97°22′E / 16.917°N 97.367°E / 16.917; 97.367
ခမ်းထီမျန်မာခမ်းထီ
ခမ်းနယ်ႏမဲင်ꩻခမ်းနယ်ႏ
ခရဲင်ႏသထွုံႏခရဲင်ႏ
ဝေင်ꩻနယ်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏသထွုံႏ
ဧရိယာႏ
 • ခြွဉ်း၁၇.၆ စတုရန်းကီလိုမီတာ (၆.၈ စတုရန်းမိုင်)
လိုꩻဖြာꩻခြွဉ်း ၇၅,၆၉၂ ဖြာꩻ(ဝေင်ꩻကို-၂၀၁၉)
အခိန်ႏအွိုင်ꩻမျန်မာအခိန်ႏအွိုင်ꩻ (UTC+ ၆ နာရီႏ ၃၀ မိနိစ်)

သꩻမဲင်ꩻ

စောက်ꩻပအိုဝ်ႏခွိုꩻနွယ်ႏ အထျꩻသွံစွိုꩻကထွာဒါႏ "နော်ဘော်ကလော၊ နော်ပအိုးတွမ်ႏစောဝေဝေါ"သီးဖုံႏနဝ်ꩻ ယိန်းပြောင်ꩻခြုဲင်းနဝ်နဝ်လင်ꩻတဲင် တွိုႏလင်ꩻ"ခြုံꩻ(သံလွင်) ဘီးလင်း၊ စစ်တောင်း' ခြောင်တန်ဗောင်ႏ ပင်ႏလယ်ႏထျꩻနဝ်ꩻသွူ။ အခဝ်နဝ်ꩻ ထာꩻကောင်ထို တထွောင်းလောင်းနဝ်ꩻ အဝ်ႏကုဲင်ဒျာႏ "နော်ပအိုဝ်းစွိုꩻ"တစူးတစီꩻလွုမ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗꩻတွိုႏဟန်ႏသနီꩻ ဝွေꩻသီးအအဝ်ႏတွိုႏနေဒွိုန်းကနဝ်ꩻကိုသွူ။ မန်းခမ်းကို ထွာစွဥ်ႏဟံႏဗဲ့ꩻလွိုင်ႏ၊ ရာႏ ကဝ်ႏ ဒီႏဟဝ် ခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဒုဗိုလ်မှူးတန် အေအာမက်မဟွန် ဝွေꩻကတဲမ်းသေꩻခါꩻဒါႏ "ရွှေကျွန်းဆွယ်မှ ကရင်များ"လိတ်အုပ်ကိုနဝ်ꩻ စောက်ꩻသီးနဝ်ꩻ အုံရီးအွဥ်ဝင်ꩻတဲင် ခမ်းထီ ခူꩻဝေင်ꩻ ဖေႏကလွိုင်ႏကွုန်ꩻ ပြန်ꩻပြော်ꩻ ခွုမ်မာꩻသေꩻခါꩻ သျင်ꩻလျင်တဲမ်းနယ်သေꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻမျိုꩻတမျိုꩻ အထုံꩻဓလေ့ꩻ အခွုမ်အမာꩻစရဲက်ဖုံႏနဝ်ꩻ ဆုဲင်ꩻနဝ်ꩻ နေင်ႏပေါင်ꩻထင်ႏအာ ထွာလွဥ်လိုꩻအံႏနွောင်ꩻဒါႏဝင်ꩻသားကရိုꩻနဝ်ꩻ ဝွေꩻစောႏတနာႏ (လေ့လာ)သေꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ "ရွှေကျွန်းဆွယ်"ရွေꩻကို စောက်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏသွံစွိုꩻ တယ်ႏဆို့ꩻသေꩻခါꩻ ခင်ႏလမ်းရော့ꩻ ခင်ႏလမ်းဟဝ်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ သွံစွိုꩻအကို ပအိုဝ်ႏဖုံႏနဝ်ꩻ ထာꩻကျိုꩻစာꩻဝီရိယ အဝ်ႏလွိုဝင်ꩻ၊ ပညာႏရဲးကမ်းနမ်းဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻလွုမ်ꩻကာႏတဝ်း ထွာလိုꩻထုမ်းသေယံ၊ ထွာလိုꩻလွူးသေတွမ်ႏ လွူးတိရစ္ဆာန်ႏယံဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးကတယ်ႏဆို့ꩻသေꩻခါꩻဝင်ꩻ ခင်ႏလမ်းတဲးဝါးတန် တထွောင်းနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"သုဲင်ꩻထုမ်ႏ"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကအီႏအုပ်ချုပ်ပအိုဝ်ႏ အတန်အကယ်ႏဖုံႏ ကဒင်ႏသွင်ꩻလွမဥ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ စွိုးခွိုꩻခမ်းထီတာႏဝွန်ႏ ကအီႏခွုမ်မာꩻလိုꩻသားယို စွိုးခွိုꩻ နီခွိုꩻ ပျောႏပျောႏသွင်ႏသွင်ႏ စွဲးပင်ႏကူႏညီႏကိုလွနဝ်ꩻသွူ။ ကထင်ႏညနေင်ႏ ၁၀၀၀-လွိုနဝ်ꩻ သုဲင်ꩻထုမ်ႏယို ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏသမဲင်ꩻကို ထွာစွဥ်းအရေꩻတန်သွတ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အိန္ဒိယသားဖုံႏ ကဟဲ့ꩻဟောင်ဒါႏ "ရာမညဒေႏသ""ရွှေကျွန်းဆွယ်ဒေႏသ" ထိရတဲးဝါး ဝပြော်ꩻလွိုင်ႏကွုန်ꩻ သုဲင်ꩻထုမ်ႏခမ်းတန်စခါယို တိုꩻတက်ဖန်ထင်ႏတေားလုဲင်ႏ "သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ-ခံꩻခမ်းတန်"နဝ်ꩻသွူ။

သုဝဏ္ဏဘူမိ နီခမ်းတန်

ကအွဥ်ႏနယ်ခါꩻဒါႏအတွိုင်ꩻ သုဲင်ꩻထုမ်ႏယို ထွာလွဥ်ခမ်းတန် ခူꩻဝေင်ꩻတဲင် ကထင်ႏညနဝ်ꩻ ထွာလွဥ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ပအိုဝ်ႏခမ်းတန်နဝ်ꩻသွူ။ သုဲင်ꩻထုမ်ႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ထုမ်ႏခါတရွူꩻလွခံꩻ အဝ်ႏ"ခြုံꩻ-ဘီးလဥ်း၊ စစ်တောင်းခြောင်တန်"ကို ကထွတ်ꩻပါလင်ꩻညီꩻဒါႏ သုဲင်ꩻခြာ ဟံႏဗော့ꩻခြာနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ထာꩻအခဝ်ယို ဒုဗိုလ်မှူးတန် "အေအာမက်မဟွန်"ကဟဲ့ꩻဖန်ဒါႏ "ရွှေကျွန်းဆွယ်-ခံꩻကျွန်ꩻရွေꩻ"ကရိုꩻနဝ်ꩻ ရဟဝ်ငါႏ၊ သေန်ႏလျောႏဟဝ်ငါႏနဝ်ꩻသွူ။ ဆုဲင်ꩻနေင်ႏပေါင်ꩻကထင်ႏညနဝ်ꩻ မန်းခွန်အနောႏရထာႏ ကထင်ႏထူႏသိမ်ꩻတွိုက်ꩻယားကုဲင်တဲင်ခါ ယားကုဲင်အမဥ်ꩻယိုတွော့ꩻ အရေꩻတန်ရာႏဇာႏဝင်ႏကို ဖေႏကထိုꩻမားတဲင် အွဥ်ႏထွော့ဖေႏတာႏလုဲင်ႏ "သထွုန်ႏ"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏခွန် ကအဝ်ႏအုပ်ချုပ် အခဝ်ကွဥ်ႏတွင်ꩻ ဧရာဝတီႏခြောင်တန်ဗောင်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻ "ပွါအို"ခွန်ဟော်ခံꩻ အဝ်ႏတယ်ႏဆို့ꩻခမ်းထီ ဝေင်ꩻ(၇)ဖြုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကမော့ꩻဗာႏလဲဥ်း အခန်ꩻဆငါနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ ဝွေꩻသီးနဝ်ꩻ လိုꩻအုံခံႏရီးသားဖုံႏဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ ရာႏဇဝင်ႏသမဲင်ꩻကို သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ကထွာလွဥ်ဗာႏ အရေꩻတန်ဝေင်ꩻနဝ်ꩻ သူရိယစန္တာႏခွန်တန် လွူးဖွါꩻလင်ꩻခိန်ႏယို မွူးတွမ်ႏလာခွဲနီဗာႏ အဝ်ႏလေနေဒွိုန်းကတွော့ꩻ မွူးတွမ်ႏလာတဲက်ဆဲင်ႏဟဝ်ငါႏဝင်ꩻ အခိန်ႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ တခွဲကျုံႏတနꩻကြွို့ꩻတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏခွန်သူရိယစန္တာႏ ကလွူးဖွါꩻခိန်ႏနဝ်ꩻ မဲဥ်ႏတနꩻတွမ်ႏ မွူးအီႏနွို့ လာထန်ႏခိန်ႏတဲင် ကပွိုင်ႏစိုꩻဒါႏ သထွုန်ႏခွန်ယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏဟဲ့ꩻ "ခွန်မွူးလာ"နဝ်ꩻသွူ။ အဓိပ္ပါယ်ႏ မွူးတွမ်ႏလာ အဝ်ႏနေဒွိုန်း ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ဒဲဥ်သီႏလာဗွေ ပအိုဝ်ႏလာယိုနဝ်ꩻ တနꩻတွမ်ႏ အိင်ဂလိပ်မတ်လာနဝ်ꩻသွူ။ မန်းခွန်ရာႏဇဝင်ႏအလꩻ ကတယ်ႏထောင်ႏ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻ သူရိယစန္တာႏသီးဖါ ဘိုးတော်အဥ္ဇန ထွာသွူခွန်ဟော်ခံꩻတဲင် ဖျိုႏထိုꩻသက္ကရာဇ် အွဥ်ႏကုဲင်အကျွင်ꩻနီဗာႏ ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ခလားခရစ်ကပေါႏ ထွာထာꩻဘီစီ ၆၀၀-ရပ်နဝ်ꩻသွူ။ ဘိုးတော်အဥ္ဇနခွန်နဝ်ꩻ ထွာဒုတိယ မဟာသမ္မတ ခွန်ဆက်(၂၈)ဆက်ကို မန်းရာႏဇဝင်ႏကို ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်ယိုနဝ်ꩻ ထွာသိဒ္ဓတ္ထ ဂေါတမ ၅၆၈-၄၈၀ ဘီစီရပ် ခွိုꩻနွယ်ႏသွုပ်စခါ ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ သူရိယစန္တာႏခွန် ကအုပ်စိုꩻပွိုင်ႏအခိန်ႏနဝ်ꩻ အရေꩻတန်သွတ်ꩻတဗာႏနဝ်ꩻ ကွပ်စွဥ်ႏခေါက်ဝုဲင်ႏရိုႏသေႏ ကေႏညိုႏဗာႏ ဗုဒ္ဓဂေါတမနဝ်ꩻသွူ။ သိဒ္ဓတ္ထ ထင်ႏထွာထွူဘုရာꩻနဝ်ꩻ ကျွꩻလွဥ်သုဝဏ္ဏဘုမ္မိတဲင် သူရိယစန္တာႏ ခွန်ဆက်လꩻလဲဥ်း ၁၀၀-လွိုနဝ်ꩻသွူ။ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ သထွုံႏခမ်းယို ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ ကျွꩻလွဥ်တွိုႏစွဥ်ႏသွံလဲင်ႏဗွေဗွေတဲင် ဗော့ꩻဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ ကျွꩻတွိုႏလွဥ်နဝ်ꩻ ဟော်ꩻခြုဲင်းသျင်ꩻပျꩻနယ်ဖေႏ ပအိုဝ်ႏဖုံႏ ကအဝ်ႏကိုꩻကွယ်ႏ လူꩻလိုꩻဘဝ အုံအဝ်ႏအခေႏခံႏ ကျင်ꩻဝွတ္တရာꩻဖုံႏ၊ သစ္စာႏလစ်ꩻပါꩻ တရာꩻမျတ်ဖုံႏနဝ်ꩻ သူရိယစန္တာႏခွန်နဝ်ꩻ တောင်ꩻပြန်ႏလျောက်လဝ်းနီဗွေႏဘု၇ာꩻ၊ ယံအွဥ်ႏကုဲင်ထိုꩻနꩻထိုꩻမွုန်း ဝွေꩻတွမ်ႏဝွေꩻခမ်းသားထီသားဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကွဲႏတွော့ꩻ နီဗွေႏဘုရာꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏလိုႏဖန်းဖြယ်ဖေႏ ဝွေႏနေႏယျသတ္တဝါႏသီး ဗွေႏဘုရာꩻသာသနာႏတဲင် တထွောင်းချင်ႏနဝ်ꩻ တအုံစွူတဝ်းသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻထွို့ꩻချာသွူ ကလူꩻတောႏတဲင် ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ နမ်းတင်ယံကိုꩻကွယ်ႏဝင်ꩻ ရိုꩻနုဲင်းနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဖေႏသညင်ꩻလင်ꩻဖေႏ သူရိယစန္တာႏခွန်နဝ်ꩻသွူ။ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိခမ်းတန်ကိုနဝ်ꩻ သူရိယစန္တာႏခွန်တွမ်ႏ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻယို ထွာရီးအွဥ်ဝင်ꩻ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏနဝ်ꩻသွူ။ ထွာလွဥ်လိုꩻယုံႏကေႏ ယွုမ်းအံႏမွေး ဘုရာꩻသာႏသနာႏနဝ်ꩻသွူ။ ဆုဲင်ꩻနဝ်ꩻ ထွာလွဥ်ယေန်ႏငဲမုꩻတသာ၊ အခွုမ်အမာꩻ၊ အယူႏအတွေꩻ၊ အအုံအအဝ်ႏတသာ၊ ထွာလွဥ်ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻ တပဲ့ꩻအစဲစ်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻ ကဖေႏသေꩻခါꩻဒါႏ ကလူꩻတောႏယို သူရိယစန္တာႏခွန် တယ်ႏသွူ"ရွှေစာရံ"စေႏတီႏတဲင် ဌာႏပနာႏသော့ꩻထွူတွော့ꩻ ကိုꩻကွယ်ႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နီဗွေႏဘုရာꩻဆံꩻတောႏဒုတိယတဆူႏနဝ်ꩻ ပသာလွေꩻ "ယိုꩻဒယာꩻ"ဖဲ့ꩻတဲင် တယ်ႏသေꩻခါꩻယင်း "နာခွဥ်ꩻပထုံꩻ"စေႏတီႏတွော့ꩻ ဌာႏပနာႏသော့ꩻထွူတဲင် ကိုꩻကွယ်ႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏကုဲင်ကလူꩻတောႏတဆူႏနဝ်ꩻ သူရိယစန္တာႏခွန် ဖေႏဝွေꩻပိုမုဲင်းရွာ အဖြာꩻတန်တဲင် အွဥ်ႏကိုꩻကွယ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အပိုဖြာꩻတန်နဝ်ꩻ အွဥ်ႏကုဲင်ဟော်နန်ꩻ ထန်ႏတောႏရꩻတခြာတဲင် အားထုတ်ဒျာႏတရာꩻနဝ်ꩻသွူ။ သူရိယစန္တာႏခွန် ကထင်ႏကာႏထွူကောင်ရွဥ်ကောင်ခံꩻနဝ်ꩻ ဖူးပေႏခွန်ပိုနဝ်ꩻ အုပ်ချုပ်သွုပ်လွေꩻ ပအိုဝ်ႏခမ်းနဝ်ꩻသွူ။ မုဲင်းရွာအဝေးအဖြာꩻတန် ကထင်ႏကာႏဖျင်ယင်း ကောင်ရွဥ်ကောင်ခံꩻနဝ်ꩻ ဖေႏအပ်ချာယင်း အဖူးဆံꩻတောႏနဝ်ꩻသွူ။ အဖူးပေႏထုမ်ႏသွူ ရော့ꩻသင်ꩻရာꩻခင်ႏလမ်းတဲင် တတိယဆံႏတောႏနဝ်ꩻ တဲႏသွူစေႏတီႏထမ်းဆကီ လုံးလောင်းတဲင် ကိုꩻကွယ်ႏင်းနဝ်ꩻသွူ။ စေႏတီႏယိုနဝ်ꩻ ဟန်ႏသနီꩻ ထွာသတင်ꩻကျောႏ မဥ်ꩻကတန်ဒါႏ "ဘုရာꩻကျိုက်ထီးရိုး"တဲင် ပအိုဝ်ႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻ"ဘုရာꩻလုံးဒင်ႏ"နဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ကတယ်ႏဆို့ꩻသေꩻခါꩻခူꩻဝေင်ꩻ "ပွါအိုတွမ်ႏစကော"လိုꩻမျိုꩻဖုံႏ သွီႏထီꩻလွောင်ႏဗူႏအုံအဝ်ႏညီꩻသွူဝင်ꩻတဲင် ရဲးကာႏကွယ်ႏဖေႏ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ရန်ႏသူႏအထန်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ စကောဖုံႏ ကတယ်ႏဆို့ꩻသေꩻခါꩻ ခမ်းထီနဝ်ꩻ အိန္ဒိယသားဟဲ့ꩻ"ဥဿာ"နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ယိုခါ အဝ်ႏထွာဝေင်ꩻ "ပဂိုꩻ"သွူ။ "ပွါအိုဝေး"ခမ်းထီနဝ်ꩻ စေဝါခြောင်တန် (ဧရာဝတီ)ဗောင်ႏ ကအဝ်ႏဒါႏ "သရေခတ္တရာ"နဝ်ꩻသွူ။ ယိုခါနဝ်ꩻ အဝ်ႏထွာဝေင်ꩻပြည်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခွုင်းတဲင် စောက်ꩻခွိုꩻနွယ်ႏ ခမ်းထီပေႏဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏမန်းခမ်းအခဝ်ဒွမ် ခြောင်တန်ဗောင်ႏ ကျွန်ꩻလောင်းနဝ်ꩻသွူ။ သူရိယစန္တာႏခွန်ဆက်ယို "ဓမ္မပါလ"ခွန်နဝ်ꩻ ထွာအရေꩻပါ တွိုႏခြောင်ꩻခွန်တပါꩻနဝ်ꩻသွူ။ အတွင်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အိန္ဒိယခမ်းကို တွမ်ႏအသောကခွန် ဘီစီ-၂၇၄-၁၃၆ ရပ် ကအွဥ်ႏလယ်ႏပျုသာႏသနာႏ "အာသျ"ခမ်းကို တခိန်ႏချင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အသောကခွန်နဝ်ꩻ ပယ်ႏထိုꩻယားကုဲင် ဟိန္ဒူခွိုꩻစနစ်တွမ်ႏ လိုꩻကကိုꩻကွယ်ႏလူႏလူꩻစနစ်နဝ်ꩻသွူ။ ဗုဒ္ဓသာႏသနာႏတောႏ ဖေႏကကြောင်းစင်တဲင် အဝ်ႏခွုမ်မာꩻလွေꩻနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻဖေႏ ဘုရာꩻစေႏတီႏကျောင်ꩻကန်ႏ တရွပ်ဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကအဝ်ႏဒါႏ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ ပအိုဝ်ႏဖုံႏအလောင်း ကွပ်ဗုဒ္ဓသာႏသနာႏ တခြို့ဒို့ꩻလွဥ်တဲင် အိန္ဒုခြောင်တန်ခြောင်ႏ ယေန်ႏငဲမုꩻဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ တိုꩻခြဲ့ꩻတွိုႏလွဥ် ဆꩻကွဥ်ႏဖဲ့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ လုဲင်ꩻ အနုပညာႏယေန်ႏငဲမုꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ခွိုꩻခွိုꩻကအဝ်ႏလွေꩻဝုဲင်ႏတွိုႏဗာႏ ဘုရာꩻသီႏဟိုဠ်ႏခမ်းနဝ်ꩻသွူ။ လွေꩻဝုဲင်ႏဗာႏ နီဗွေႏဘုရာꩻတဲင် ဘာႏသာႏရေꩻကို ကပဲစ်မာႏဗာႏဒါႏ အပဲစ်ပေႏတန်ဖုံႏ ဖေႏကထိုꩻမားလွစ်ကင်ꩻထိုအီအတွက်တဲင် ကေႏညိုႏဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ ခယ်ႏခမ်းကို ကလွေꩻဝုဲင်ႏဘုရာꩻသားဖုံႏ၊ လိုꩻဖြေꩻလိုꩻစာသားဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏဖျတ်ကာႏတွိုႏလွဥ် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻသွူ။ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻ ခယ်ႏရာႏဇဝင်ႏကို "တန်"ခွန်အဆက် အဝ်ႏပွိုင်ႏစိုꩻ "ပိုင်ယာအိုခမ်း"အေဒီ ၆၁၈-၉၀၇ နေင်ႏရပ်နဝ်ꩻသွူ။ အခိန်ႏတွင်ꩻယိုနဝ်ꩻ ခယ်ႏခမ်းလိတ်လုဲင်ꩻ အတဲမ်းအကဲစ်ꩻအမုဲင်ဖုံႏ အဆင်းအရန်းတသွောင်းလဲဥ်းနဝ်ꩻသွူ။ တရာꩻဥပဒေႏ အလေꩻခဥ်ႏတဲက်တွိုင်ꩻစနစ်ဖုံႏ နားရီႏထီ နာႏရီႏမွူး နားရီႏစေးဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏမာꩻတယ်ႏထွင်ႏလဲဥ်းနဝ်ꩻသွူ။ အိန္ဒိယတွမ်ႏ ခယ်ႏယေန်ႏငဲမုꩻနီဗာႏနဝ်ꩻ မာꩻတသွောင်းထင်ႏထိုဖေႏ ပအိုဝ်ႏယေန်ႏငဲမုꩻတဲင် ပသာတွိုႏလွေꩻဖေႏ ခေတ်ကာလတသာ တဗာႏကိုနဝ်ꩻသွူ။ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻ ထွာအိန္ဒိယတွမ်ႏခယ်ႏ လိုꩻဖြေꩻလိုꩻစာသား လုဲင်ႏဝင်ꩻတခြိုꩻ ထာꩻဖြေꩻစာခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်ဓမ္မပါလနဝ်ꩻ အပိုဓမ္မကောသလ အဝ်ႏတဖြာꩻသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ ထွာလိုꩻစွန်ꩻထင် တရုဲင်တဖြာꩻတဲင် ဝွေꩻဖေႏကလေ့လာ ထောင်ထွားဗုဒ္ဓဘာႏသာႏတဲင် ဗွေႏဗွန်တန်ဖုံႏ ထွဥ်ႏအွဥ်ႏစွꩻလွေꩻ သီႏဟိုဠ်ႏခမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻကံႏဟဝ်တွောꩻ တွိုႏလွေꩻကျုံႏတနꩻစွဥ်ႏ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ဒင်ႏသံဂါႏယနာႏပွယ်ꩻ အလဲင်ႏ တတိယ ဘီစီ-၂၆၁နဝ်ꩻသွူ။ ဓမ္မကောသလနဝ်ꩻ ဘာႏသာႏငဝ်းငွါနီမျိုꩻ အတဲမ်းအဒေါ့ꩻယို ဝွေꩻဒါႏလျင်ႏလို့နဝ်ꩻသွူ။ ဗုဒ္ဓပိဋကတ် (၃၆)တွယ်ꩻအကို အဝ်ႏသက္ကဋဘာႏသာႏတဲင် ဝွေꩻတဲမ်းပြန်ႏထန်ႏလွဥ် ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏတဲင် တဲမ်းထန်ႏတွမ်ႏအီႏဗွိုန် "ပျူ"လိတ်သွံပုံႏတပုံႏ အက္ခရာႏနဝ်ꩻသွူ။ သျင်ႏဓမ္မဃောသ အဝ်ႏပိဋကတ်သွံဘုံႏအကို ကပြန်ႏထန်ႏလွဥ် ပျူလိတ်နဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻထေအာႏဗာႏမွေးစွဥ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ လိတ်လုဲင်ꩻဖုံႏယို သွဥ်ဖေႏဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻ ရဟန်ꩻသျင်ႏပေႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကတဲမ်းပြန်ႏတသာလွဥ်ဗာႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ကွိုက်ꩻပေါင်ꩻဖြေꩻစာတွမ်ႏ ခမ်းလင်တန်ႏတူႏတရျားမုꩻအဝ်ႏလွဥ်တဲင် ကကွိုက်ꩻပေါင်ꩻတွမ်ႏအိန္ဒိယနဝ်ꩻ တိုꩻခြဲ့ꩻလုဲင်းလွဥ်နဝ်ꩻသွူ။ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻ ထွာစွဥ်ႏခမ်းလွိုင်ႏကွုန်ꩻ ပြန်ꩻပြော်ꩻ တိုꩻတက်ဝေင်ꩻတဝေင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝေင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ တယ်ႏရဲးခါꩻနေးတွမ်ႏအွတ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ လမ်းလဲ့ မာꩻတွမ်ႏသေင်ႏဆွော့ꩻစား၊ ဟဲ့ꩻလွဥ်လိုꩻတယ်ႏမာꩻထာꩻရုပ်သား လက်သမာꩻ ဗိသုကာႏ လိုꩻတောက်ꩻဒိုဒါႏလုံးသား၊ ကဝ်ႏလုဲင်ꩻတဲမ်းသား အွိုးအိန္ဒိယခမ်းကိုတဲင် သွဥ်ထူႏမာꩻနုဲင်းလွတွော့ꩻ ဝွေꩻသီးနမ်းတာႏ လုမ်းဗဥ်ႏတခြင်လွဥ်နဝ်ꩻသွူ။ ကအဝ်ႏသွိုဒါႏဝင်ꩻ စကောတွမ်ႏပွါအိုသီး "ဥဿာတွမ်ႏ သရေခေတ္တရာ"ခမ်းဖုံႏနဝ်ꩻ ပြုဲင်ပြင်ꩻဆုတ်ယုတ်ထိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ အတွင်ꩻနဝ်ꩻနဝ်ꩻ အိန္ဒိယတွမ်ႏ တေလဂံနတွမ်ႏ ဩရိဿကို ကအဝ်ႏဒါႏ ကွပ်အိန္ဒိယကုန်ႏသယ်ႏဖုံႏတဲင် လိုꩻအလွောင်ႏအဗူႏတသာ တွိုႏလွဥ်သော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ လိုꩻအလွောင်ႏအဗူႏတသာ တိုꩻပွာꩻအာလွဥ်တဲင် ရော်ꩻရယ်ꩻဝင်ꩻ တွမ်ႏလိုꩻကအဝ်ႏထွူလီꩻသားဖုံႏတွော့ꩻ တောႏလမ်းတောႏပါႏလွဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထွာလွဥ်လိုꩻစားနဝ်ꩻ တခြို့ဗဥ်ႏ အကျိုꩻစီꩻပွာꩻတာႏနဝ်ꩻသွူ။ တလဲင်ႏတစိꩻစိꩻ တွမ်ႏလိုꩻသီးဓလေ့ထုံꩻစံႏ ကတယ်ႏဆို့ꩻခါꩻ၊ ကအွဥ်ႏချꩻခါꩻ ခင်ႏလမ်းဖုံႏတွော့ꩻ ခြောင်ဖင်ႏတရွေꩻ ခိုႏဒွမ်ယိုကိုနဝ်ꩻ ထွာလွဥ် "ရာမညဒေသ"နဝ်ꩻသွူ။ ကအဝ်ႏထွူလီꩻလဲဥ်း ခမ်းနီခမ်း ပြယ်ႏတွမ်ႏပဂိုꩻနဝ်ꩻ ထွာလွဥ်တလဲင်ꩻ(မဲင်ꩻ)ခမ်းထီနဝ်ꩻသွူ။ တလဲင်ꩻသီးနဝ်ꩻ အုပ်ချုပ်တခြို့ထိန်ꩻသေꩻခါꩻ အခဝ်တွို့ꩻတဲင် ပအိုဝ်ႏဖုံႏလဲ့ တွမ်ႏဝွေꩻသီး လွောင်ႏဗူႏငိမ်ꩻချမ်ꩻ အုံအဝ်ႏညီꩻနွောင်ꩻလွဥ်လွဝင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဖြေꩻစာကူꩻကားတွမ်ႏ ဘာႏသာႏရေꩻဖုံႏလဲ့ ပေါက်ပုဲင်ကွိုက်ꩻပေါင်ꩻလွဥ်ဗာႏဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏသုဝဏ္ဏဘုမ္မိကို ရွှေစာရံတွမ်ႏ အဝ်ႏဥဿာကို ရွှမော်ဂောဘုရာꩻဖုံႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏမာꩻဘုရာꩻပွယ်ꩻ စွုမ်ႏနေင်ႏနေင်ႏတဲင် ထွာလွဥ်စွဥ်ႏဒျာႏ ပအိုဝ်ႏတွမ်ႏတလဲင်ꩻသီး ဘာႏသာႏရေꩻပွယ်ꩻ ဗဟိုႏခင်ႏလမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏတွမ်ႏတလဲင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ တဖြာꩻတွမ်ႏတဖြာꩻ လိုꩻမုꩻရေꩻရာႏဖုံႏ ပေါက်ပုဲင်ကွိုက်ꩻပေါင်ꩻ မော့ꩻတလူႏဖဥ်းလွဥ်လွဝင်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏခွန်အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻလက်ထက်(စိုး)နဝ်ꩻ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိကံႏကျမ္မာႏတွိုႏလွဥ် အရေꩻတန်သွတ်ꩻအရန်းနဝ်ꩻသွူ။ ခမ်းသားထီသား လိုꩻတင်ꩻလုဲင်ဖုံႏ လောဘတန်လွဥ် ဘာႏသာႏရေꩻ၊ ဘာႏသာႏရေꩻနဝ်ꩻလဲ့ ထိုꩻမားကုဲင်သွုမ်ꩻလို့သွူတဲင် ထွာလွဥ် ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ အတုꩻအယောင်ႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ ဉာဏ်ႏဒွေါင်ႏဉာဏ်ႏဟွေႏဖုံႏ မဥ်ခြွေခြာႏမွိုင်ထာꩻတွော့ꩻ ထိုးတဖူꩻ ထောင်လွဥ်ꩻလွ တဖူꩻမာႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ တဖူꩻလွေꩻဖွိုႏ ဉာဏ်ႏဒွေါင်ႏတွမ်ႏ အဂ္ဃိယတ်တဖူꩻပညာႏယို "အီစစ်နင်ပါးဆဥ်း"ကုန်ႏသယ်ႏဖုံႏ အီလွဥ်သော့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဗွေႏဗွန်ကျောင်ꩻ စနစ်ကုဲင်လွဥ်ထွူတဲင် အွꩻဒဝ်ထာꩻတောႏထာꩻလောင်ꩻဖုံႏတဲ့ ထွာလွဥ် လိုꩻအမျာꩻထာꩻကျင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻတဟဝ်တဝ်း တလွိုးပေႏသꩻခရာႏဖုံႏနဝ်ꩻ မော့ꩻဗာႏလွဥ် ပအိုဝ်ႏခွန်အဆုဲင်ꩻ ခွန်မနုဟာႏစိုးနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်ယိုနဝ်ꩻ နေးထူႏတဝ်း အမူꩻအမတ် အကျံႏအဉာဏ်ႏဖုံႏ၊ လွိုဆန်သွူတဲင် နေးထူႏတောႏလမ်းတွမ်ႏ ခွန်ပိုမူႏပဂိုꩻနဝ်ꩻသွူ။ ခွန်ပိုမူႏယို အမဥ်ꩻကျောႏတွမ်ႏ ထာꩻတဟဝ်တဝ်းတဲင် ကျင်ꩻကုဲင်အဝ်ႏဒို့ꩻတခြို့တဲင်တွော့ꩻ တခမ်းလွုမ်း အကျင်ꩻကုဲင်ထိုꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ တခမ်းလွုမ်း အကျင်ꩻပꩻပြုဲင်တဲင် တဲ့ꩻတဝ်းဒွုမ်ဝင်ꩻ၊ ထွာလွဥ်ထာꩻရွို့ꩻရန်ႏ၊ အွဥ်ႏဖေင်ꩻလွ ဘာႏသာႏတရာꩻ၊ စာရိတ္တနမ်းကျင်ꩻကုဲင်လို့နဝ်ꩻသွူ။ သျင်ႏအရဟံနဝ်ꩻ ဖေႏသတိꩻခွန်ဟော်ခံꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻထာꩻခွုမ်မာꩻ အကျင်ꩻကုဲင်ဖုံႏ မဥ်ႏတဖျင်တဝ်းနဝ်ꩻ ဗွေႏဗွန်တွမ်ႏခမ်းသား တင်ꩻလုဲင်ဖုံႏ ဘေꩻအန္တရာယ်ႏ အီႏတွိုႏလွဥ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ သျင်ႏအရဟံ ဖေႏသတိꩻနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ ကွပ်တနေးနာႏတဝ်းတွော့ꩻ သျင်ႏအရဟံလဲ့ သꩻကုဲင်ငါႏနဝ်ꩻမꩻ ထန်ႏလွေꩻတေားခန်းတဖူꩻ ပဂံႏခမ်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻဗွေႏအင်းရွယ်ႏချက်နဝ်ꩻ အရည်ကြီးဝါဒ ကအဝ်ႏတခြို့ဒို့ꩻဗဥ်ႏဒါႏ ပဂံႏခမ်းယို အီႏသွင်ꩻသော့ꩻဖေႏလုဲင်ႏ ဗုဒ္ဓဝါဒ အစဲစ်အမန်ႏနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏတနီꩻနဝ်ꩻ သျင်ႏအရဟံ ကျွꩻတုံꩻလူႏခံႏခန်း ဒဲဥ်သွမ်ꩻ ပဂံႏခမ်း တဖူꩻလောင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကတူးကြေင်း ဗုဲင်တွမ်ႏသင်ႏကန်ꩻရောင်ႏတသီးတဲင် ထူꩻဆန်ꩻငါႏနဝ်ꩻသွူ။ သတင်ꩻယိုနဝ်ꩻ တွိုႏလွေꩻထ့ခန်း ပဂံႏခမ်း ခွန်အနောရထာထျꩻတဲင် ထွဥ်ႏပင်လွဥ်ခန်း နန်ꩻတောႏကိုနဝ်ꩻသွူ။ တွိုႏနဝ်ꩻတဲင် သျင်ႏအရဟံ ဟော်ခြုဲင်းနယ်ဖေႏ အနော်ရထာ ဗုဒ္ဓတရာꩻတောႏတွမ်ႏ ကျင်ꩻဝွတ္တရာꩻ နန်ꩻတောႏကိုနဝ်ꩻသွူ။ အနောရထာနဝ်ꩻ သေဗာႏသွူ ပိဋကတ်သွံဘုံႏအကျောင်ꩻခရာႏတဲင် အာႏရꩻတွိုႏသꩻခန်း ဗွေႏဗွန်ဖုံႏတွမ်ႏ ပအိုဝ်ႏဖုံႏ တဲမ်းသုံꩻဒါႏ "လိတ်ပျူ"ဖုံႏနဝ်ꩻတွော့ꩻ ဝွေꩻနမ်းတာႏလဲ့ မဥ်လꩻနုဲင်းနုဲင်း ပိဋကတ်ရတနာႏ သꩻကိုထွာလွဥ်နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ အခိန်ႏတွင်ꩻယိုနဝ်ꩻ ခမ်းသားတင်ꩻလုဲင်ယို မန်းဖုံႏဒျာႏ၊ မန်းခွန်ဟဲ့ꩻရိုꩻ အွဥ်ႏထွော့သတ်မတ်လွေꩻလဲဥ်းနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻနဝ်ꩻ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာႏသာႏ ကအဝ်ႏထွန်ꩻကာꩻလေလင်းဒါႏ တွမ်ႏမန်းခမ်းအခဝ်ဒွမ် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိယို တရာꩻဝင်ႏ ပေါက်ပုဲင်ကွိုက်ꩻပေါင်ꩻဝင်ꩻ အဲဥ်ထဝ်းနဝ်ꩻသွူ။ ပဂံႏခမ်းကို ခမ်းသားတင်ꩻလုဲင်ဖုံႏနဝ်ꩻ အအဝ်ႏသော့ꩻဒျာႏ အရည်းကြီး ရဟန်ꩻသီးစူကိုတဲင် အဝ်ႏပꩻလီလာ တဗက်တဗွိုဒျာႏနဝ်ꩻသွူ။ အရည်းကြီးရဟန်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ နေင်ႏညအာ မန်းခမ်းသားအတာႏ ထွာဒျာႏထာꩻဝင်ꩻသꩻခရာႏတန်နဝ်ꩻသွူ။ မဥ်အွဥ်ႏလွစ်ထန်ႏငါႏ ဝွေꩻသီးဘာႏသာႏရေꩻဝါႏဒမာႏ ကအဝ်ႏစွိုင်တဥ်ႏသေꩻခါꩻနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သုဝဏ္ဏဘုမ္မိခမ်းကို ဗုဒ္ဓပိဋကတ်အဝ်ႏစွစ်ꩻလီလဲဥ်းရိုꩻလဲ့ ပဂံႏခမ်းနဝ်ꩻ တခုဲင်ႏထီႏဗာႏတဝ်းဒွိုန်းနဝ်ꩻသွူ။ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ အနောရထာႏနဝ်ꩻ အွဥ်ႏစွꩻလင်ꩻအလိုꩻ အွဥ်ႏလင်ꩻပင် ဗုဒ္ဓပိဋကတ်၊ လင်ꩻပင်ꩻဖဗဲင်း ပိဋကတ် အွိုးသုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻသွူ။ ပအိုဝ်ႏခွန်မနုဟာႏနဝ်ꩻ ဖေႏဖဗဲင်းတဝ်းသွူတကာတဝ်း ဟွိုက်ꩻဟက်ဆွုမ်ႏထဲင်းဝင်ꩻတွော့ꩻ အနောရထာႏအလိုꩻ ထင်ႏသဲင်ꩻလဝ်းနယ်ချာ - ထွဥ်းအီႏဖေႏဖနဝ်ꩻ ခွန်းဟွိုက်ꩻဆွုမ်ႏထဲင်းနီ အနောရထာထင်ႏဟွုန်နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ရဲဥ်ꩻတွမ်ႏစဲ့ꩻတပ်ဖုံႏတွော့ꩻ လင်ꩻတွိုက်ꩻထူႏနေးစွဥ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခရစ် ၁၀၅၇-နေင်ႏနဝ်ꩻ ခွန်မနုဟာႏစဲ့ꩻသွုမ်ꩻတဲင် ပအိုဝ်းသုဝဏ္ဏဘုမ္မိနဝ်ꩻ ကုဲင်ပြင်ꩻထိုꩻဗာႏသွူတကာႏတဝ်း လိုꩻဒါႏလိုꩻသေ လက်သမာꩻ ကျောင်ꩻကန်ႏ တရွပ်ဖုံႏ အထိန်ꩻအမတ်ဖုံႏနဝ်ꩻ ခံႏဗာႏအနောရထာႏယားကုဲင် မာꩻပြင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻလွုမ်ꩻတကာႏတဝ်း လိုꩻသေလိုꩻဒါႏ အဖြာꩻပေါင်ꩻ ၃၀၀၀-နဝ်ꩻလဲ့ ဝွေꩻသီးဆွမ်ꩻသဲင်ꩻပါတဲင် ဝွေꩻသီးအွဥ်ႏသဲင်ꩻမာꩻဖေႏ တရွပ်ထွူတကာႏတဝ်း ဝွေꩻသီးကဆွမ်ꩻသဲင်ꩻလိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဒိုတအိုသဲင်ꩻနေးစူတွော့ꩻ ဒွါႏသဲင်ꩻနေးတွမ်ႏတဖြို့ꩻနဝ်ꩻသွူ။ ဝွေꩻသီးကဆွမ်ꩻသဲင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏဆꩻနဝ် ဆွမ်ꩻသဲင်ꩻတွော့ꩻ အမဥ်ꩻတွင်ႏတေားခန်း "တောင်သူ"နုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် ထင်ႏတွိုႏလွဥ် အင်ဂလိပ်ခေတ်နဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးသဘော်ꩻသမ်းပေါက်တေားဒျာႏ လုဲင်းသားနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ပွိုးနဝ်ꩻမꩻ တယ်ႏစစွဥ်ႏနဝ်ꩻကာႏ ပအိုဝ်ႏယေန်ႏငဲရေꩻယို ထိုꩻမားထံထိုꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။[2][3]

အာႏကွိုꩻ

  1. သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ။ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ။ အတွဲ-၂။ နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန။ မေ ၂၀၁၅။ pp. ၅၉။
  2. ပအိုဝ်ႏလိတ်လုဲင်ꩻစွစ်ꩻလီတာႏအစွိုꩻ၊ သက်အဝ်ႏ(သက်သား)ကမ္ဘာႏ၊ သဘော်ꩻတရာꩻသွဥ်တန်ꩻလိတ်ဖွူꩻ
  3. ရွှေကျွန်းဆွယ်မှ ကရင်များ၊ ဒုဗိုလ်မှူးကြီး မက်မဟွန်