Wp/blk/လူႏပူႏဇောႏမေႏ

< Wp‎ | blkWp > blk > လူႏပူႏဇောႏမေႏ

"လူႏပူႏဇောႏမေႏ ပွယ်ꩻတန်တထိန်ႏတောင်ႏကီꩻတွမ်ႏ သမဲင်ꩻ" ဖြဝ်ꩻခမ်းနယ်ႏ ဝေင်ꩻတန်ကထွာ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻကိုယို တယ်ႏစွဥ်ႏခေတ်ပွိုင်းလဲင်ႏစခါကာႏ အဝ်ႏမာꩻလွဥ်ဒျာႏရင်ꩻ ပွယ်ꩻတန်တထိန်ႏသွူ။ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻယို တယ်ႏထောင်ႏစ အေန်းကလေတ်ခေတ်ကာႏလ ၁၈၉၄-ဗာႏနေင်ႏကိုသွူ၊ ခိန်ႏခါႏနဝ်ꩻတွင်ꩻ ပွယ်ꩻတန်တထိန်ႏယို လုဲင်းလုဲင်းတန်တန်ငါႏ တမာꩻလွဗာႏတဝ်းဒွုန်း၊ လဲ့ꩻမေႏဗို၊ အွဥ်ႏစွꩻမေႏကဝ်ႏ၊ လူးဖုဲင်ꩻ၊ လဲ့ꩻမေႏဖေါင်း အဝ်ႏလွုမ်ꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ခိန်ႏနဝ်ꩻခါတွင်ꩻ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻကို ကအဝ်ႏအုံဒါႏလိုꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ရေꩻရွယ်ႏဝါးထန်ႏထိုꩻအီဒျာႏ ဒုံဆောင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ထာꩻတဟဝ်တဝ်းဖုံႏတွော့ꩻ လဲ့ꩻလွမေႏဖေါင်းအကျောင်ꩻ ဟွုန်ထွꩻဖိုနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ရေႏရွယ်ႏပူႏဇောႏလွဗꩻ တထိန်ႏတွင်ꩻကာႏလကို ဗွေႏမျတ်ဘုရာꩻမွန် အဝ်ႏတာဝတိံသာႏလူꩻခမ်း ကျွꩻလင်ꩻလွဥ်နဝ်ꩻတဲင် လဲ့ꩻအွဥ်ႏစွꩻထင်ႏလွ မေႏကျောင်ႏဖုံႏ၊ လူႏမေႏ ပူႏဇောႏမေႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻသွူတကာႏတဝ်း ရေႏစူꩻခံႏထူꩻ ပူႏဇောႏလွေꩻ တာဝတိံသာႏလူꩻခမ်းကို သိကျာꩻမင်ꩻ ကတယ်ႏဆို့ꩻကိုꩻကွယ်ႏခါꩻဒါႏ စူဠာမုနိစေႏတီႏတောႏနဝ်ꩻတဲင် လူႏပူႏဇောႏထင်ႏ မေႏကျောင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ ခါးလား ဒုတိယကမ္ဘာႏစဲ့ꩻကထွာ အဝ်ႏလိုႏတနေင်ႏနဝ်ꩻ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻကို အဝ်ႏလဲ့ꩻအွဥ်ႏစွꩻလဲဥ်း မေႏကျောင်ႏ သေထွꩻဗာႏသွူ။ မြန်မာသက္ကရာဇ်နေင်ႏ ၁၃၀၃-ဗာႏ၊ တထိန်ႏလာ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ၊ မြို့မရပ်ကွက်ကို ကအဝ်ႏကုန်ꩻသာႏ ဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻဆရာႏတောႏနဝ်ꩻ အွဥ်ဟိုတဲင် မာꩻနေးပိတ်ယာႏ မေႏကျောင်ႏတွော့ꩻ လဲ့ꩻအွဥ်ႏစွꩻထင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ မေႏကျောင်ႏနဝ်ꩻ ကီလ အဝ်ႏပေပေါင်ꩻ(၅၀)ရပ် တန်လွိုထဲင်း မေႏကျောင်ႏခေတ်ယိုခါသွူ၊ အွဥ်ႏဟွဲးလွဥ်ꩻ ဥပရာႏဇာႏ ဖဲ့ꩻလနဝ်ꩻ ဟူအိတ်၊ နံးမန်ꩻဗွုံꩻ၊ ဒဲဥ်ဆင်း၊ ထီꩻ၊ လောကပါလ လူꩻတန်(၄)ဖြာꩻရုတ်စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏဒျာႏသွူ။ အွဥ်ႏစွꩻထင်ႏ ပထမလဲင်ႏနဝ်ꩻ အောင်ႏမျင်ႏတဝ်းတဲင် ဒုတိယလဲင်ႏအနေႏ စပ်လုဲင်ႏစေးဖြဝ်ꩻနဝ်ꩻ ကီလအဝ်ႏ ၂၄-ပေနဝ်ꩻသွူ၊ ဒုတိယအလဲင်ႏတွော့ꩻ အောင်ႏမျင်ႏကျောင်ႏထင်ႏကီလွေꩻခန်း ဖိုးဥသဘကောင်၊ ရွှေဘုန်းပွင့်ဘုရာꩻကောင်ဆꩻကီနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻမꩻ တောင်ႏကီꩻကိုလဲ့ အွဥ်ႏစွꩻမေႏကျောင်ႏယို တယ်ႏစနေင်ႏ ၁၂၉၉-ဗာႏ ကထိန်ႏလာ ကုန်ꩻသာႏဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏကျောင်ꩻဝဲင်ꩻနဝ်ꩻကို အွဥ်ႏစွꩻလွဥ်စအကျောင်ꩻ လိုꩻဖြားသီးငဝ်းအလꩻ သေထွꩻဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ သက္ကရာဇ်နေင်ႏ ၁၂၀၀-ရပ်ကိုကာႏ ပအိုဝ်ႏဒုံ"ဒုံတောင်းတီ"ယိုအဝ်ႏသွူ၊ ထီအုံႏလစ်ꩻအုံႏတွမ်ႏ နောင်တဖြုံႏအဝ်ႏသွူ၊ အိင်္ဂလိတ်အစိုႏရနဝ်ꩻ ဆို့ꩻရွုမ်ꩻမွိုင်ꩻသောက်ꩻကိုတဲင် အလွေꩻအသဲင်ꩻတာႏ၊ ခြွိုင်ႏသန်ꩻ၇ေꩻတာႏ မဥ်တယ်ႏဆို့ꩻငါႏ ဝေင်ꩻတသာတွော့ꩻ လွိုက်ရွေꩻဒုံတောင်ႏတီနဝ်ꩻသွူ၊ ခရစ်နေင်ႏ ၁၈၉၀-ဗာႏ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၂၅၃-ဗာႏနဝ်ꩻ အွဥ်ႏထွာဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻ၊ တယ်ႏထောင်ႏလွေꩻလဲဥ်းသွူ၊ ဝေင်ꩻတောင်ႏကီꩻယို ပင်ႏလယ်ႏထီဖင်ႏ အဝ်ႏပေ(၄၇၁၂)ထွူ၊ ဝေင်ꩻဆꩻကီကွဥ်ႏ ကောင်နာလောင်းယို အဝ်ႏပေ(၅၆၀၀)လွိုနဝ်ꩻသွူ၊ ခရစ်နေင်ႏ ၁၉၄၁-ဗာႏ၊ မြန်မာသက္ကရာဇ်နေင်ႏ ၁၃၀၂-ဗာႏ တထိန်ႏလာနဝ်ꩻ ကုန်ꩻသာႏဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻအွဥ်ဟိုတဲင် မာꩻလဲ့ꩻလူႏမေႏကျောင်ႏနဝ်ꩻသွူ။ အဝ်ႏနဝ်ꩻ ဗွေႏဗိုန်ကျောင်ꩻအလင်ဖုံႏယို စပ်စေးဖြဝ်ꩻ အဖွူꩻ၄၀၀၊ ၅၀၀ အရွယ်ႏတွော့ꩻ သင်ꩻရာꩻအွဥ်ႏစွꩻထင်ႏလွနုဲင်းသွူ၊ တွိုႏ ၁၂၄၅-ဗာႏ၊ တထိန်ႏလာနဝ်ꩻ ဂတ်တဲပွယ်ꩻယို တွမ်ႏအမဥ်ꩻ OurDayတဲင် မာꩻလွေꩻစပွယ်ꩻသွူ၊ နဝ်ꩻခိန်ႏ လိုꩻတင်ꩻလုဲင်ဟဲ့ꩻလွ (အာဝါဒေး)အွဥ်ႏထန်ႏအငဝ္းနဝ်ꩻသွူ၊ လိုꩻဖုံႏ ဝါးတွမ်ႏဖိုးလေားတွော့ꩻ လွေꩻလွပွယ်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻခိန်ႏ တောင်ႏကီꩻကိုယို အဝ်ႏဒုံလစ်ꩻဒုံသွူ၊ ဒုံပင်ႏလုံပေႏ၊ ဒုံမွဥ်ခြဲင်၊ ဒုံဝါးပြားတွမ်ႏ ဒုံတောင်ႏတီ ဒုံဖုံႏသွူ၊ ထီအုံႏ၊ ထီနောင်လဲ့ အဝ်ႏတဲင် တယ်ႏလွဥ်ဝေင်ꩻသွူ၊ ဒုံတောင်ႏတီယို အွဥ်ႏထွာဝင်ꩻနဝ်ꩻသွူ၊ ယိုခါ တောင်ႏကီꩻဆꩻကီကွဥ်ႏ ကောင်လောင်းဖုံႏနဝ်ꩻလဲ့ ပအိုဝ်ႏဒုံဖုံႏအဝ်ႏသွူ၊ ဒုံမီꩻရဲ့၊ သထွုံႏ၊ ဝိန်ꩻယ-စစွဥ်ႏဒုံဖုံႏယိုသွူ၊ ဝိန်ꩻယကရိုꩻနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏငဝ်းဘာႏသာႏယို ထွာဝိန်ꩻလီꩻဝိန်ꩻယခြောင်ꩻနဝ်ꩻသွူ။ နဝ်ꩻခိန်ႏ အွဥ်ႏစွꩻမေႏကျောင်ႏနဝ်ꩻ အွဥ်ႏဟွဲးလွဥ်ꩻ မေႏဗိုတွော့ꩻ အွဥ်ႏစွꩻလွသွူ၊ ၁၉၅၂-ဗာႏရပ်နဝ်ꩻ သော့ꩻအွဥ်ႏဟွဲးလွဥ်ꩻပါစ ယမ်ꩻလောမ်ဖုံႏသွူ၊ ၁၉၅၃-၅၄ ကိုနဝ်ꩻ အွဥ်ႏဟွဲးလွဥ်ꩻယင်း မေႏကဝ်ႏ၊ မေႏဖေါင်းဖုံႏသွူ၊ ၁၉၅၇-၅၈ ရပ်နဝ်ꩻ ထူႏသိမ်ႏကောင်ဆရာႏတောႏ ဖောႏစပ်ယမ်ꩻနယ်ꩻတဲင် သွုံꩻယမ်ꩻစိန်ꩻဖုံႏ၊ ထွန်၊ ကန်ꩻဖုံႏ၊ ဒုတ္ထာႏဖုံႏတွော့ꩻ ထိုမ်ႏစံꩻထွင်ႏအရောင်ႏဖုံႏသွူ၊ ၁၉၆၀-၆၂ရပ်ကိုနဝ်ꩻ မေႏကျောင်ႏဖုံႏယို အရန်းထိုလွဥ်ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ တယ်ႏ ၁၉၇၆-၇၇ ရပ်ကိုနဝ်ꩻ ယမ်ꩻရောင်ႏဖုံႏစွုမ်ႏလွဥ်၊ တရေꩻလွဥ် ဗꩻတွိုႏဟန်ႏနီꩻ မေႏကျောင်ႏပညာႏ၊ မေႏရောင်ႏပညာႏဖုံႏယို ယိန်းထင်ႏထိုလွဥ်ဗာႏနဝ်ꩻသွူ။ ပွယ်ꩻလဲ့ꩻမေႏယို ပွိုင်းလဲင်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏအွဥ်ႏမာꩻလွေꩻ ဘောလုံးကွင်ꩻထျꩻ လွတ်လပ်ရေꩻလုံးတဲင်ႏဝဲင်ꩻကိုထွူ ပြောင်ꩻခြုဲင်းထင်ႏကီနဝ် ဘုရာꩻစူဠာမုနိဆꩻလနဝ်၊ အဝ်ႏနဝ်ꩻ စွုင်းတွိုႏ ၂၀၀၄-၅ ကိုနဝ်ꩻ ပြောင်ꩻခြုဲင်းလွေꩻနဝ်ယင်း မေႏကျောင်ႏကွင်ꩻ ဗဟန်ႏနီꩻ (အဝေရာမေႏကျောင်ႏကွင်ꩻ)ကိုနဝ်ꩻသွူ။[1][2]

အာႏကွိုꩻ

  1. ခြွူႏမွဥ်းသားစွိုꩻ
  2. ခမ်းသားငဝ်း အမုဲင်(၂)၊ အစဲဥ်ႏ(၁၂)