Wp/blk/ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း

< Wp‎ | blkWp > blk > ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း

ခွေသွဥ်းကတဲမ်းနယ်ဒါႏ "ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း"ကရိုꩻယိုနဝ်ꩻ နာမ်ႏပုဒ်လဲ့ တမွေးတဝ်း၊ ကြိယာႏပုဒ်လဲ့ တမွေးတဝ်း၊ ကရကငဝ်း၊ နိပါတ်ငဝ်းဖုံႏဒျာႏတဲင် ခွေသွဥ်းဖန်ဖေႏအမဥ်ꩻ " ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း " နုဲင်းနဝ်ꩻသွူ ။ မီႏတဲမ်းလိတ်ဒေါ့ꩻငဝ်းနဝ်ꩻ ငဝ်းခြွိုင်းဖုံႏယို အခင်ႏလမ်းတွမ်ႏအခင်ႏလမ်း သုံꩻမဲဥ်ႏမဲဥ်ႏမꩻ နီကမဲဥ်အွဥ်ႏသေဒါႏ အခရာႏဖုံႏယို ဝင်ꩻသေနာႏယိုꩻသွူ ။ခွေသွဥ်းနဝ်ꩻ ဒဲဥ်သီႏလက်ဆောင်ႏလိတ်စောင်ႏတာႏ စဲစ်ဆေꩻလွိုက်ရွေꩻဖေႏဗာႏ ဝင်ꩻလိတ်မူတဲင် ကဲဥ်းအာအာနဝ်ꩻ သုံꩻငဝ်းခြွိုင်း တမဲဥ်ႏလို့တဝ်းတွော့ꩻ၊ တသေနာႏတဝ်း သဒ္ဒါႏစီꩻကန်ꩻတွော့ꩻ စဥ်ꩻစာꩻဗာႏယပ်ꩻငါႏ အဓိပ္ပါယ်ႏ၊ ဖျင်ဗာႏအာငါႏ ငဝ်းလွေꩻသဲင်ꩻဖုံႏသွူ ။ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ဝါႏသနာႏတဲမ်းလိတ်သားအတွက် အကျိုꩻရအဝ်ႏ၊ ထွာနွောင်ꩻအစွဲးအပမ်း တခူးတခဝ်- ယူႏနုဲင်းနဝ်ꩻတဲင် တဲမ်းနယ်ဗာႏ ရွမ်ဖြုဲင်ꩻယိုသွူ ။ခွေသွဥ်းကတဲမ်းနယ်ဒါႏ ယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ခွေသွဥ်းထာꩻသေထာꩻဒါႏ၊ ထာꩻယူႏထာꩻစိတ်ကူꩻ၊ ထာꩻထီႏဒျာႏတဲင် မွေးမဲဥ်ႏငါႏထာꩻ နုဲင်းစွဥ်ႏ ပရမတ္ထတရာꩻအနေႏနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ တွမ်ႏယူႏမွော့၊ တွမ်ႏမတ်မွော့၊ လွိုခွေသွဥ်းထာꩻယူႏ၊ ထာꩻစိတ်ကူꩻယို အလောင်ႏအလင်ဖုံႏလဲ့ ထွာနွောင်ꩻ၊ အဝ်ႏနွောင်ꩻဒါႏဒျာႏသွူ ။ ခွေသွဥ်းကအီႏတဲမ်းဒါႏ ပအို၀်ႏငဝ်းခြွိုင်း မာတိကာႏနဝ်ꩻ လယိုအတွိုင်ꩻသွူ -

( က ) တဲင် - တွော့ꩻ

( ခ ) နဝ်ꩻ

( ဂ ) ယို

(ဃ) လဲ့

( စ ) ပွိုး - ကွပ်ပွိုး

(ဆ) လွုမ်ꩻ

( ဇ ) အီႏ

ဗွောင်အလုဲင်း

(က) တဲင် - တွော့ꩻEdit

"တဲင် တွော့ꩻ" ကရိုꩻဒါႏ ငဝ်းယိုနဝ်ꩻ နာမ်ႏပုဒ်လဲ့ တမွေးတဝ်း၊ အကျောင်ꩻပျꩻ ဟိတ်ငဝ်းဒျာႏသွူ၊ မီႏလိုႏပျꩻအကျောင်ꩻနဝ်ꩻ သုံꩻဗာႏ (တဲင်)၊ မွေးတဝ်းလဲ့ (တွော့ꩻ) ယိုနီငွါ တငွါငွါသွူ ။

ပုံႏစံႏ ။ ။ နင်ႏဗွာနဝ်ꩻ သꩻဟဝ်အဝ်ႏတဲင် (သꩻဟဝ်အဝ်ႏတွော့ꩻ) ကေားကျွိုက်သား လွိုင်ႏအာငါႏသွူ ။

နင်ႏဗွာယို ကေားကျွိုက်သား ကလွိုင်ႏအာငါႏနဝ်ꩻ ကွပ်ပွိုးသꩻဟဝ်အဝ်ႏသွူ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သꩻဟဝ်နဝ်ꩻ ထွာအကျောင်ꩻတဲင် သုံꩻဗာႏ (တဲင်)၊ မွေးတဝ်းလဲ့ (တွော့ꩻ) သွူ ။ယဟန်ႏသားနဝ်ꩻ (တဲင် တွော့ꩻ) နီဖြုံႏယို သုံꩻတွယ်ꩻလွဝင်ꩻလဲ့ အဝ်ႏသွူ၊ မီႏသုံꩻတွယ်ꩻလွဝင်ꩻန၀်ꩻ အဓိပ္ပါယ်ႏ တကုဲင်တဝ်းလဲ့ တဲမ်းဟော်ꩻဗာႏပိုႏ တဖြုံႏတာႏတဲင် အခိန်ႏလို့ပိုႏ တဖြုံႏတာႏသွူ၊ မီႏသုံꩻတဖြုံႏချင်ႏ (တဲင်) ခြေင်ခြေင်၊ မွေးတဝ်းလဲ့ (တွော့ꩻ) ခြေင်ခြေင်နဝ်ꩻ ထပ်တဝင်ꩻတဲင် ဟော်ꩻဟဝ်တဝ်းသွူ ။

ပုံႏစံႏ ။ ။ နင်ꩻဖြေင်းနဝ်ꩻ ကျင်ꩻဟဝ်တဝ်း (တဲင်) ကေားကျွိုက်သားအဲဥ်ထဝ်း (တွော့ꩻ) အုံမူႏနမ်ꩻတန်ဗာႏထာꩻသွူ ။

ကေားကျွိုက်သား ကတအဲဥ်ထဝ်းနဝ်ꩻ ကွပ်အကျင်ꩻဟဝ်တဝ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ အကျင်ꩻဟဝ်တဝ်းနဝ်ꩻ ထွာပထမအကျောင်ꩻပျꩻတဲင် သုံꩻဗာႏတွမ်ႏ (တဲင်)သွူ၊ ကအုံမူႏနံꩻတန်ဗာႏထာꩻနဝ်ꩻ ကွပ်ကျွိုက်သားအဲဥ်ထဝ်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ ကေားကျွိုက်သားအဲဥ်ထဝ်းနဝ်ꩻ ထွာဒုတိယအကျောင်ꩻပျꩻတဲင် သုံꩻဗာႏတွမ်ႏ (တွော့ꩻ)သွူ ။(တွော့ꩻ) သုံꩻအွဥ် ( တဲင် )သုံꩻဆုဲင်ꩻနဝ်ꩻ အဝ်ႏလꩻဒျာႏလဲ့ နုဲင်းစွဥ်ႏတဟဝ်တဝ်းသွူ။

သုံꩻတငွါချင်ႏပုံႏစံႏ−နင်ႏဖြေင်းနဝ်ꩻ ကွပ်အကျင်ꩻဟဝ်တဝ်း (တဲင်) ကေားကျွိုက်သားအဲဥ်ထဝ်း (တဲင်) အုံမူႏနံꩻတန်ဗာႏထာꩻသွူ။

( ခ ) နဝ်ꩻEdit

" နဝ်ꩻ " ကရိုꩻဒါႏငဝ်းယိုနဝ်ꩻ သဒ္ဒါႏဝေါဟာရနဝ်ꩻ ကဲဥ်းအာအာ ဟဲ့ꩻဗာႏ ကတ္တား (ကေားမာꩻသား)သွူ၊ မာꩻသား၊ ဒေါ့ꩻသား၊ အံႏသား၊ လွေꩻသား၊ သဲင်ꩻသား၊ ဗေင်ႏသား၊ ထွိုင်ႏသား-စတဲင်နုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻကတ္တားသွူ၊ ကာရကသူပါꩻအကိုနဝ်ꩻ ထွာကတ္တုကာရကသွူ ။

ပုံႏစံႏ ။ ။ ခွန်ပေါရင်းနဝ်ꩻ ဒုံႏဒါႏတိန်ႏ

ကဒုံႏဒါႏတိန်ႏနဝ်ꩻ ပါꩻမုဲင်ꩻ? ခွန်ပေါရင်း၊ ကွပ်နဝ်ꩻမ ခွန်ပေါရင်းနဝ်ꩻ ထွာ ကတ္တားတဲင် တဲမ်းတွယ်ꩻဗာႏ တွမ်ႏ(နဝ်ꩻ)သွူ၊ ခွန်ပေါရင်းယို ဒုံႏဒါႏတိန်ႏ မီႏတဲမ်းနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မဲဥ်ႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ၊ ယို ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏကံပုဒ် ၊ ခံႏဝင်ꩻမာꩻသွူ၊ တိန်ႏယို ဖြေꩻလို့နီရေင် မီႏတဲမ်းနုဲင်းနဝ်ꩻနဝ်ꩻ မဲဥ်ႏသွူ ၊ ပွိုးနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲးတဲင် တိန်ႏနဝ်ꩻ ထွာကံပုဒ်၊ ခံႏဝင်ꩻဖြေꩻတဲင် သုံꩻ (ယို)၊ တဲမ်းတွယ်ꩻဗာႏတွမ်ႏ (ယို)သွူ ။

( ဂ ) ယိုEdit

ယို နဝ်ꩻ သဒ္ဒါႏဝေါဟာရနဝ်ꩻ ကဲဥ်းအာအာ ဟဲ့ꩻဗာႏ ကံပုဒ် (ခံႏဗာႏမာꩻ)သွူ၊ ကံပုဒ်ကရိုꩻနဝ်ꩻ မီႏထွာထာꩻမာꩻလဲ့ ခံႏဝင်ꩻမာꩻ၊ မီႏထွာဒဲဥ်လဲ့ ခံႏဝင်ꩻအံႏ၊ မီႏထွာတဖူꩻလဲ့ ခံႏဝင်ꩻထောင်၊ မီႏထွာတဒေါင်လဲ့ ခံႏဝင်ꩻ ထင်ႏလင်ꩻ၊ မီႏထွာရဟန်ꩻလဲ့ ခံႏဝင်ꩻဝုဲင်ႏသွူ ။

ပုံႏစံႏ ။ ။ နင်ႏရောင်ႏယို ခိုဗင်ႏကျွိုက်ရောင်ငါႏ

နင်ႏရောင်ႏနဝ်ꩻ ခံႏဗာႏခိုဗင်ႏကျွိုက်ရောင်တဲင် ထွာကံပုဒ် ၊ ကွပ်နဝ်ꩻမꩻ သုံꩻဗာႏတွမ်ႏ (ယို)သွူ ၊ " နင်ႏရောင်ႏနဝ်ꩻ ခိုဗင်ႏကျွိုက်ရောင်ငါႏ " မီႏတဲမ်းနုဲင်းယို မဲဥ်ႏတဝ်းသွူ၊ ပွိုးနုဲင်းမုဲင်ꩻနဲးတဲင် နင်ႏရောင်ႏနဝ်ꩻ ကျွိုက်ဝင်ꩻမွေးတဝ်း ၊ ဝင်ꩻကျွိုက်ဒျာႏဝွေꩻတဲင် ဝွေꩻန၀်ꩻ သုံꩻတွမ်ႏကတ္တားငဝ်း (နဝ်ꩻ) လꩻတဝ်း ၊ သုံꩻဗာႏဒျာႏ ကံငဝ်း(ယို)မꩻလꩻသွူ ။(ယို)တွမ်ႏ(န၀်ꩻ)န၀်ꩻ ယဟန်ႏလဲ့ သုံꩻအီ ဗော့ꩻအညာꩻ လဲ့ အဝ်ႏသွူ၊

ဥပမာႏ - အွိုး(ယို) (အဗော့ꩻ)၊ အွိုး (နဝ်ꩻ) (အညာꩻ) ။

(ယို)တွမ်ႏ (နဝ်ꩻ) နီဖြုံႏယို သုံꩻတွယ်ꩻလွဝင်ꩻလဲ့ အဝ်ႏ

ဥပမာႏ - နီယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏလိုꩻမျိုꩻဒျာႏ ။

ကွဲႏတွော့ꩻ အသုံꩻတွယ်ꩻလွဝင်ꩻနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ရွစ်ဖတ်ဟော်ꩻထွား ဖေႏကပြေတွော့ꩻ သုံꩻတွယ်ꩻဒျာႏ၊ ဝိဘတ်ငဝ်းနဝ်ꩻ ထူႏဗာႏဒျာႏ အဖြုံႏငါ (နဝ်ꩻ)သွူ၊ ထွာဒျာႏကတ္တားပုဒ်စွူစွူဒျာႏ ။ ပအိုဝ်ႏယိုခါနဝ်ꩻ(ယို)တွမ်ႏ(နဝ်ꩻ) ကတ္တား၊ ကံ တကွယ်ꩻပျာꩻငါႏတဝ်း ၊ အဝ်ႏသုံꩻကြွို့ꩻသုံꩻကြꩻ၊ သုံꩻရော်ꩻရယ်ꩻနေးဒျာႏသွူ၊ ကထွာဗာႏနုဲင်းယိုနဝ်ꩻ ပအိုဝ်ႏယိုဝိဘတ်ငဝ်း အတိအကျ စဲင်းစဲင်းစဲ့စဲ့ ထွူထွူလဲ့ တအဝ်ႏတဝ်း၊ တအွဥ်ႏထွော့တဝ်းဒွိုန်းတွော့ꩻ ထွာဗာႏဒျာႏ ရိုꩻဗာႏနုဲင်းန၀်ꩻသွူ ။

အသွုပ်အဝ်ႏက −

[1][2]

အာႏကွိုꩻEdit

  1. ဒဲဥ်သီႏလက်ဆောင်ႏအမုဲင်(၂၃) ခွန်ကုဝေ
  2. ပအိုဝ်ႏငဝ်းခြွိုင်း